Voorzitter,

Voor ons ligt een uniek document, de allereerste begroting van Horst aan de Maas na de herindeling. Vanwege die herindeling zitten we in een bijzondere situatie. We stellen nu namelijk de begroting vast voor een jaar dat al ruim 3 maanden bezig is. Vanuit deze bijzondere situatie kijken we naar de begroting wetende dat we in een financieel zeer onzekere tijd verkeren. Het is nog niet bekend wat daardoor op ons af komt en welke bedragen er bezuinigd moeten worden. Door die onzekere tijd is het voor het CDA belangrijk dat er zeker nu verantwoorde investeringen worden gedaan. We zijn een financieel stabiele gemeente en met de juiste keuzes moeten we er voor zorgen dat we dat naar de toekomst toe ook blijven. Tijden van bezuinigen vragen om maatregelen en maatregelen zijn niet altijd populair. Het is zaak om de juiste afwegingen te maken. Voor ons staat voorop dat Horst aan de Maas nu en in de toekomst een financieel gezonde organisatie blijft. Hierdoor kunnen we ook in de toekomst blijven investeren in kwaliteit van wonen, werken en leven.

We starten vanuit een totaal nieuwe situatie. Daarom kijken we niet terug naar de afgelopen jaren. Waar ik wel even bij stil wil staan zijn de gemeenteraads-verkiezingen van vorig jaar. We zijn de campagne ingegaan met een deugdelijk programma. Op de eerste plaats met trots op wat we allemaal gerealiseerd hebben. Daarnaast hebben we zaken benoemd waarvan het CDA vindt dat ze door moeten gaan en er zijn ook zaken waarvan we vinden dat ze opgepakt moeten worden. Dit is tevens onze inbreng in het coalitieprogramma dat er ligt. In de tijd waarin we nu verkeren is het zaak dat er verantwoorde keuzes gemaakt worden, dus ook keuzes met betrekking tot zaken vanuit het coalitieprogramma.  

Kijkend naar de begroting, dan wil de CDA-fractie op de eerste plaats haar complimenten maken aan de ambtelijke organisatie. In zeer korte tijd is veel werk verricht en is een begroting opgesteld die duidelijk en goed leesbaar is. Het stuk geeft een goed overzicht en dat helpt ons bij het maken van de juiste keuzes.

Het vertrekpunt dat is genomen bij het opstellen van de Begroting onderstreept het CDA van harte. Zaken die noodzakelijk zijn, worden opgepakt. Zaken die in gang zijn gezet worden doorgezet en andere zaken worden getemporiseerd. Het blijft een zaak van verantwoorde keuzes. We realiseren ons dat dat voor burgers, verenigingen en andere partijen die de gevolgen ondervinden van deze keuzes vaak moeilijk is, maar we vragen in deze tijden voor begrip. Een sluitende begroting in deze tijd verdient een groot compliment!

Uiteraard zijn er vanuit onze fractie ook een aantal overwegingen die we het college willen meegeven. Allereerst  de mededeling dat er in de programmabegroting 2010 veel gebruik wordt gemaakt van woorden als: gewenste kwaliteit, zo optimaal als mogelijk, goede faciliteiten, moet verbeterd worden, etc..

Wij onderstrepen dit, echter wel vinden we dat dit concreet gemaakt dient te worden. In het bedrijfsleven wordt vaak in termen van SMART gesproken, ook  hier is deze term al eerder geïntroduceerd. We willen dit graag doortrekken in de nieuwe raadsperiode. Verder vragen we het college nadrukkelijk om de raad te betrekken bij het bepalen van de normen/ doelen rondom kwaliteit etc.

Actueel zijn de op handen staande veranderingen binnen de ambtelijke organisatie. Het CDA vindt het goed dat de organisatie kritisch naar zichzelf kijkt en keuzes maakt. Een herindeling brengt in korte tijd veel werkzaamheden met zich mee. Uiteindelijk moeten er echter schaalvoordelen te bewerkstelligen zijn die ook in de personeelsformatie tot uitdrukking komen. Nu alle landelijke partijen hun verkiezingsprogramma's voor 9 juni presenteren en de commissies van topambtenaren hun bezuinigingsvoorstellen hebben gelanceerd, zal de publieke opinie in toenemende mate druk gaan uitoefenen om tot een slankere overheid te komen, zo ook op gemeenteniveau. Paradigmaverschuivingen zijn nodig om op een andere manier naar de organisatie te kijken. Ook een kerntakendiscussie zal hier onderdeel van uitmaken.

Een ander element dat we willen noemen is de woningbouw en in het speciaal de sociale woningbouw. Er is al jaren een achterstand op sociale woningbouw. Woningbouwcorporaties lijken niet in de behoefte te kunnen voorzien. Als CDA-fractie maken we ons zorgen over deze ontwikkeling en we vragen het college op welke manier hier verandering in aangebracht kan worden. Verder hechten wij ook veel waarde aan het naar behoefte bouwen in de kernen, ook rekening houdend met krimpscenario's. Wij vragen het college om ook hier voortvarend te handelen.

In het kader van rentmeesterschap hechten wij veel waarde aan duurzaamheid. Het CDA vraagt zich af op welke manier er aandacht wordt besteed aan het stimuleren van duurzaamheid. Kijken we naar de begroting dan zien we dat cradle to cradle wordt genoemd (p. 53) en ook de term duurzaamheid komt voorbij (p. 81). Ook ten tijden van bezuinigingen vinden wij het belangrijk dat er duurzaam wordt gebouwd. Een voorbeeld van duurzaamheid is het bouwen van starterswoningen die op termijn eenvoudig zijn aan te passen tot seniorenwoningen.

Wanneer we kijken naar de regio, dan vindt het CDA dat er ook in tijden van bezuinigingen ruimte moet blijven voor investeringen die als aanjager dienen voor onze lokale en regionale economie. Wij steunen derhalve de investeringen die wij als Horst aan de Maas doen op dit gebied. Initiatieven zoals onze deelname aan regio Venlo, Venlo Greenpark en de Floriade vinden we van groot belang. Immers het te verwachten economisch rendement dat uit de investeringen terug zal komen, zorgt weer voor werkgelegenheid, en dat is, zoals dat hier onlangs nog in een raadsvergadering werd uitgesproken, de beste sociale zekerheid die er is. Een uitstekend voorbeeld van dit zogenaamde anticyclische investeren, zien we momenteel in Duitsland, waar de overheid nu juist kiest voor lastenverlagingen, om daarmee de consumentenuitgaves te stimuleren en de economie uit het dal te trekken. Dit sterkt ons in het vertrouwen dat wij met onze regionale betrokkenheid de juiste keuzes maken.

Wél vragen wij het college er op toe te zien dat er sprake blijft van een gedeelde verantwoordelijkheid onder de diverse deelnemende gemeenten, op basis van schaalgrootte en economische betrokkenheid. Horst aan de Maas neemt, als grote agribusinessgemeente terecht haar aandeel. Wij vinden het ook goed dat alle gemeentes in de regio mee doen, maar zijn de voorwaardes voor deelname voor iedere gemeente gelijk?

Een thema vanuit het verkiezingsprogramma en ook uit het coalitieakkoord is leefbaarheid. Voor de leefbaarheid in de verschillende dorpen en het stimuleren van activiteiten in het maatschappelijk middenveld zijn gemeenschapshuizen en sportaccommodaties erg belangrijk. Voorzieningen zoals de BMV Kronenberg en Sportpark Zuid worden gerealiseerd. We zien dat om allerlei redenen de vraag naar aangepaste en nieuwe (sport-)accommodaties, scholen en gemeenschapshuizen blijft bestaan. Als voorbeeld kunnen hier de sporthallen in America, Hegelsom en Meterik, de sportaccommodatie van Wittenhorst en Melderslo, het MFC in Hegelsom, Broekhuizen en Grubbenvorst worden genoemd. Door de financiële situatie en rekening houdende met krimpscenario´s in de kernen, moeten mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik van accommodaties worden onderzocht. Daarnaast moet voor alle accommodaties inzichtelijk zijn wanneer investeringen benodigd zijn. Wethouder van Rensch: In uw programmabegroting geeft u aan dat u wilt korten op de exploitatie van de sportaccommodaties hetgeen een kwaliteits- en hygiënevermindering ten gevolge heeft (p. 24). Tevens wilt u goede en gecontroleerde gebouwen en voorzieningen volgens de door de gemeente behaalde ISO norm (p. 63). Een vraag die we hierbij hebben is hoe het korten op de exploitatie van sportaccommodaties en het korten op onderhoudsbudget (p. 65) zich verhoudt met het behouden van goede gebouwen en voorzieningen? Wat betreft het sportbeleid kondigt u een sportnota aan, waarvoor in 2010 een aanzet wordt gemaakt. Hoe ver bent u met de vorming van de lokale sportcommissie?

Terugkomend op de accommodaties vragen wij bij het college aandacht om op korte termijn een inventarisatie te maken van de toestand van alle gemeentelijke en niet-gemeentelijke gemeenschapshuizen en sportaccommodaties in de gemeente. Tevens vragen we om een beleidsvisie te ontwikkelen voor de wijze waarop we in de toekomst als gemeente met deze accommodaties om willen gaan. Deze voorzieningen spelen immers een belangrijke rol bij het in stand houden en optimaliseren van de leefbaarheid in de kernen.

Concreet op het gebied van accommodaties willen we stilstaan bij Hegelsom. In Hegelsom is de dorpsraad samen met verenigingen al vele jaren doende om een plan te ontwikkelen voor een multifunctionele ruimte. Het ruimtetekort is prominent aanwezig. De CDA fractie wil het college dringend verzoeken om te bezien of deze plannen gekoppeld kunnen worden en er een gezamenlijk plan kan worden ontwikkeld. In die plannen kan de buitenschoolse opvang dan ook worden meegenomen.

Een ander punt van aandacht is recreatie en toerisme, één van de speerpunten van onze gemeente. We zien enerzijds dat de toeristenbelasting in het hoge tarief wordt verhoogd, terwijl we al fors hoger zitten ten opzichte van regiogemeenten. Daarentegen zien we dat de voeding van de reserves voor recreatie en toerisme worden stopgezet. We zien dat het toerisme impulsen krijgt in onze gemeente, denkende aan Herberg de Troost in Park de Peelbergen en ook het investeren in kernen kan in het licht van toerisme als een duidelijke trekker worden gezien. Ondanks dat willen we het college toch oproepen om in de toekomst zorgvuldig om te gaan met het verhogen van de toeristenbelasting voor het hoge tarief. Het is wel goed dat de keuze is gemaakt om de  tariefsverhoging niet te laten plaatsvinden bij het lage tarief. In deze categorie is de toeristenbelasting een te groot onderdeel van de kostprijs.

Verder begrijpen we dat er met het oog op bezuinigingen ook kritisch wordt gekeken naar de zorg. Ook hier moeten keuzes worden gemaakt. We vragen u hierbij om te zoeken naar creatieve oplossingen in de zorg, waarbij alles wordt afgewogen tegen de menselijke maatstaf. Als fractie willen we daar in commissieverband over verder discussiëren.

Waar we ook aandacht voor vragen is het onderwijs. Goed onderwijs is noodzakelijk voor onze kinderen, die onze toekomst vorm gaan geven. Hierin moeten we blijven investeren. Wij vragen u met het oog op de bezuinigingen zorgvuldig om te gaan met eventuele bezuinigingen in het onderwijs. Verder wil wij u ook nog meegeven dat er voldoende aandacht is voor het Centrum voor jeugd en gezin, dit gaat de komende tijd een prominente rol spelen.

Twee veelbesproken projecten zijn beide fietspaden die in de begroting zijn opgenomen. Twee projecten die vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid zeer belangrijk zijn voor onze gemeente. De plannen worden getemporiseerd wat wil zeggen dat de het geld niet direct beschikbaar wordt gesteld. Echter noodzakelijke investeringen die nodig zijn voor de aanleg, zoals grondaankopen, zullen vanuit strategisch oogpunt wel plaatsvinden. Uiteraard met het oog op realisatie van beide fietspaden in de toekomst. Want uit het oogpunt van verkeersveiligheid ondersteunen wij de plannen voor beide fietspaden.

Een ander veelbesproken project is de verbouwing van gemeenschapshuis De Wingerd. Vanuit onze fractie zijn er vragen bij dit project, mede naar aanleiding van de onlangs gehouden informatieavond. Onze vragen hebben met name betrekking  op de maatschappelijke relevantie, de exploitatie en het inzichtelijk maken van het huurcontract. Voor het CDA staat voorop dat het hele plan financieel goed onderbouwd en de maatschappelijke relevantie voldoende gewaarborgd is. Het CDA roept het college dan ook op om een toelichting in de raad of commissie te geven voordat de financiële middelen worden uitgegeven. We vragen u ons ervan te overtuigen dat deze investering voor de gemeente een sluitend financieel plaatje heeft en voor de gemeenschap van Sevenum het maximale rendement oplevert. Hiertoe komen we met de volgende motie......

Alles bekijkend zijn we trots op de voorliggende sluitende begroting. Grote projecten als centrumplannen in Horst, Grubbenvorst en Sevenum worden doorgezet. Er lag een grote uitdaging en door de juiste keuzes te maken is het gelukt om de begroting sluitend te maken.

We zijn ons er van bewust dat we een moeilijke tijd in gaan, waarbij onzekerheid bestaat over de noodzakelijke uitgaven en inkomsten, maar ook dat geeft voldoende uitdagingen. Wanneer er wordt bezuinigd, is het voor ons belangrijk dat er vanuit de solidariteitsgedachte bezuinigd wordt met respect voor de zwakkeren in onze samenleving. Ook bij bezuinigingen neemt het CDA haar verantwoordelijkheid en met weloverwogen afwegingen worden keuzes gemaakt.

Tot zover de eerste termijn.

Bijlagen

  CDA bijdrage BURAP 2010 (108,64 KB)